Geopolitieke verschuivingen en de consequenties voor ons beleggingsbeleid

Na Trumps belofte tijdens zijn toespraak in Davos om af te zien van geweld om Groenland in te nemen, en nu er zelfs sprake is van een mogelijk akkoord, is er duidelijk sprake van de-escalatie. Het past bij Trumps bekende onderhandelingstactiek: hoog inzetten met scherpe retoriek om uiteindelijk concessies af te dwingen. Tegelijkertijd draagt deze aanpak bij aan een verdere uitholling van het vertrouwen in internationale afspraken en instituties. Tot voor kort werd het Amerikaanse handelsbeleid vooral ingezet voor economische doelstellingen: het verkleinen van handelstekorten, het stimuleren van export en het terughalen van productie naar de Verenigde Staten (VS). Er waren uitzonderingen, zoals maatregelen rond de fentanylcrisis, maar de kern bleef economisch van aard.

Sinds de inval in Venezuela is echter een duidelijke verschuiving zichtbaar. Handel en economische macht worden steeds vaker ingezet voor niet-economische, geopolitieke doeleinden. Dit is een zorgwekkende ontwikkeling. Internationale wetgeving en samenwerkingsstructuren brokkelen af, terwijl juist deze regels essentieel zijn om kleinere landen te beschermen. Tegelijkertijd versterkt deze erosie van de wereldorde de positie van China en Rusland, die dit strategisch benutten.

Tegen deze achtergrond hebben wij besloten onze positie in Amerikaanse (federale) staatsobligaties volledig te verkopen. Het betreft een relatief kleine allocatie van circa 2% van de obligatieportefeuille, die primair werd aangehouden vanwege diversificatie- en liquiditeitsoverwegingen. Ter vergelijking: Amerikaanse staatsobligaties vertegenwoordigen circa 20–25% van de wereldwijde obligatiemarkt.

Deze beslissing is nadrukkelijk niet anti-Amerikaans. Wij zijn het echter fundamenteel oneens met het huidige beleid van de federale overheid en zijn van mening dat dit beleid onze belangen als beleggers en als Europese inwoners schaadt. Daarnaast achten wij het beleid schadelijk voor klimaat, mondiale stabiliteit en welzijn. Wij willen dit beleid daarom niet mede financieren via de aankoop van federale staatsobligaties.

Bij onze beoordeling van staatsobligaties kijken wij naast risico en rendement, expliciet naar factoren als democratische instituties, corruptie en klimaatbeleid. Op al deze dimensies zien wij in de VS momenteel negatieve trends.

Vrijgekomen middelen worden herbelegd in obligaties van de Europese Unie en Europese landen, en internationale instituties zoals de Wereldbank.

Europa zal zijn afhankelijkheid van de VS moeten verminderen. Hierover wordt veel gesproken, maar te weinig concreet gehandeld. Europa kampt met lage economische groei, hoge overheidsschulden en een achterblijvende innovatiekracht. Moeilijke keuzes worden te lang vooruitgeschoven. Juist nu is het moment om confrontaties niet uit de weg te gaan en de prijs van strategische autonomie te accepteren. Nostalgie is geen strategie, zoals Mark Carney premier van Canada terecht opmerkte.

Voor de aandelenportefeuille is de situatie complexer. Het afbouwen van risico’s ten aanzien van de VS onder Trump is lastig, omdat veel sterke Europese en Aziatische bedrijven in hoge mate afhankelijk zijn van de Amerikaanse markt. Bedrijven als ASML, Novo Nordisk en LVMH genereren een aanzienlijk deel van hun omzet – direct of indirect – in de VS.

Tegelijkertijd realiseren veel sterke Amerikaanse bedrijven, zoals Visa en Microsoft, een groot deel van hun omzet buiten de VS. Valuta speelt daarbij een belangrijke rol: een zwakkere dollar is gunstig voor Amerikaanse multinationals (hogere omzet en winst in dollars), terwijl dit juist druk zet op Europese bedrijven.

Ondanks de aanzienlijke blootstelling naar de VS, is de omzetverdeling in onze portefeuille gebalanceerd. Naar schatting wordt 40–45% van de totale omzet van portefeuillebedrijven in de VS gerealiseerd. Nogmaals: wij zijn niet anti-Amerikaans. De Verenigde Staten blijven de sterkste economie ter wereld, met een hoge mate van innovatie en winstgevendheid. Waar mogelijk breiden wij onze exposure naar andere regio’s uit. Recente toevoegingen zijn onder meer Argenx, SAP en AXA in Europa en Sea in Azië. Dit gebeurt echter altijd bottom-up, gebaseerd op kwaliteitsselectie. Alleen bedrijven die voldoen aan onze Schijf van Vijf komen in aanmerking.