Uitsluiting en positieve selectie zijn twee verschillende methoden om duurzaam te beleggen. Bij uitsluiting bepaal je welke sectoren of bedrijven je niet in portefeuille wilt hebben. Bij positieve selectie kies je actief voor bedrijven die het beste presteren op duurzaamheid binnen hun sector. Beide methoden vallen onder verantwoord beleggen, maar ze sturen je portefeuille op een wezenlijk andere manier. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide strategieën, zodat je kunt bepalen welke aanpak het beste bij jou past.
Hoe werkt uitsluiting als beleggingsstrategie?
Uitsluiting als beleggingsstrategie betekent dat je bepaalde bedrijven, sectoren of landen op voorhand uitsluit van je beleggingsuniversum, op basis van ethische of duurzaamheidscriteria. Veelvoorkomende uitsluitingen zijn tabaksfabrikanten, wapenbedrijven, gokondernemingen en bedrijven die ernstige mensenrechtenschendingen begaan. Het uitsluitingsbeleid legt dus een negatieve grens: alles wat buiten die grens valt, komt simpelweg niet in aanmerking.
In de praktijk werkt een uitsluitingsbeleid als een filter vóór de eigenlijke beleggingsselectie. Je stelt een lijst op van categorieën die je wilt vermijden, en alle bedrijven die daaraan voldoen, vallen af. Wat overblijft, vormt het universum waarbinnen je actief kunt beleggen. Hoe strenger het uitsluitingsbeleid, hoe kleiner dat universum wordt.
Een belangrijk voordeel van uitsluiting is de duidelijkheid: je weet precies welke activiteiten je vermijdt. Dat maakt het beleid transparant en goed uitlegbaar aan beleggers die bepaalde sectoren principieel willen mijden. Denk aan een stichting of family office met een duidelijk maatschappelijk mandaat.
Hoe werkt positieve selectie bij duurzaam beleggen?
Positieve selectie bij duurzaam beleggen betekent dat je actief kiest voor bedrijven die op het gebied van milieu, sociaal beleid en goed bestuur (ESG) beter presteren dan hun sectorgenoten. In plaats van te bepalen wat je niet wilt, selecteer je wat je wel wilt. De bekendste vorm is de best-in-classselectie: per sector kies je de koplopers op duurzaamheid, ongeacht de sector zelf.
Bij best-in-class beleggen sluit je een sector als energie of transport niet automatisch uit. In plaats daarvan zoek je binnen die sector naar de bedrijven die aantoonbaar het meest duurzaam opereren en de grootste verbeteringen laten zien. Dit vraagt om diepgaande ESG-analyse naast traditionele financiële analyse.
Positieve selectie sluit goed aan bij een actieve beleggingsaanpak voor de lange termijn, waarbij je niet alleen kijkt naar de huidige prestaties van een bedrijf, maar ook naar de richting die het inslaat. Bedrijven die nu al investeren in duurzame bedrijfsmodellen, bouwen een concurrentievoordeel op dat zich over een periode van vijf tot tien jaar kan vertalen in betere financiële resultaten. Dat maakt positieve selectie niet alleen een morele keuze, maar ook een inhoudelijk beleggingsargument.
Wat zijn de voor- en nadelen van elk van beide methoden?
Uitsluiting biedt duidelijkheid en is eenvoudig te communiceren, maar beperkt je beleggingsuniversum en neemt niet automatisch de meest duurzame bedrijven op. Positieve selectie leidt tot een gerichtere duurzame portefeuille, maar vraagt om meer analyse en is complexer uit te leggen. Beide methoden hebben hun sterke en zwakke kanten, afhankelijk van wat je als belegger wilt bereiken.
Voordelen en nadelen van uitsluiting
- Voordeel: Transparant en begrijpelijk voor beleggers met duidelijke ethische grenzen
- Voordeel: Relatief eenvoudig te implementeren en te monitoren
- Nadeel: Je universum krimpt, wat de diversificatie kan beperken
- Nadeel: Uitsluiting zegt niets over hoe goed de resterende bedrijven het doen op duurzaamheid
- Nadeel: Je oefent geen directe invloed uit op de uitgesloten sectoren
Voordelen en nadelen van positieve selectie
- Voordeel: Richt zich op bedrijven met een aantoonbaar duurzaam profiel en groeipotentieel
- Voordeel: Sluit beter aan bij een actieve, langetermijnbeleggingsstrategie van vijf tot tien jaar
- Voordeel: Stimuleert bedrijven om te verbeteren, omdat goede ESG-prestaties beloond worden met kapitaal
- Nadeel: Vereist diepgaande en doorlopende ESG-analyse
- Nadeel: Minder intuïtief voor beleggers die gewend zijn aan harde uitsluitingslijsten
Kunnen uitsluiting en positieve selectie worden gecombineerd?
Ja, uitsluiting en positieve selectie worden in de praktijk vaak gecombineerd. Je gebruikt uitsluiting om een basisfilter toe te passen op sectoren of activiteiten die je principieel wilt vermijden, en past daarna positieve selectie toe binnen het resterende universum. Zo profiteer je van de duidelijkheid van uitsluiting én van de gerichtheid van best-in-classselectie.
Een praktisch voorbeeld: je sluit tabak, controversiële wapens en gokken uit als harde grens. Vervolgens analyseer je de resterende bedrijven actief op hun ESG-prestaties en selecteer je de koplopers per sector. Dit gecombineerde model is bij veel verantwoorde vermogensbeheerders de standaard geworden, omdat het zowel de ethische grenzen als de duurzame ambitie van een belegger weerspiegelt.
Bij een actieve beleggingsaanpak voor de lange termijn is de combinatie bijzonder waardevol. Je beperkt downside-risico door sectoren met hoge ESG-risico’s uit te sluiten, en je vergroot de kans op rendement door gericht te kiezen voor bedrijven die duurzaamheid als strategisch voordeel inzetten.
Welke methode past het beste bij welk beleggersprofiel?
Uitsluiting past het beste bij beleggers met duidelijke ethische grenzen of een maatschappelijk mandaat, zoals stichtingen en goededoelenorganisaties. Positieve selectie past beter bij beleggers die duurzaamheid als integraal onderdeel van hun rendementsstrategie zien en bereid zijn voor de lange termijn te beleggen.
Voor particuliere beleggers, ondernemers en family offices die duurzaamheid willen combineren met een actieve beleggingsstrategie, biedt positieve selectie de meeste diepgang. Het vraagt om geduld en een beleggingshorizon van bij voorkeur vijf tot tien jaar, maar het sluit aan bij de overtuiging dat duurzame bedrijven op de lange termijn beter presteren.
Stichtingen en vermogensfondsen kiezen vaker voor een combinatie: strenge uitsluitingen als vertrekpunt, aangevuld met positieve selectie om het resterende vermogen zo duurzaam mogelijk in te zetten. Dat geeft hen zowel de principiële duidelijkheid die hun achterban verwacht, als de beleggingskwaliteit die nodig is om hun doelstellingen te halen.
Uiteindelijk hangt de keuze af van drie vragen: Welke activiteiten wil je principieel vermijden? Hoe belangrijk is duurzaamheid als beleggingscriterium naast rendement? En wat is je beleggingshorizon? Hoe langer die horizon, hoe meer positieve selectie zijn meerwaarde kan bewijzen.
Hoe wij helpen bij verantwoord beleggen
Bij DoubleDividend integreren we uitsluiting en positieve selectie in één samenhangende beleggingsaanpak. We beleggen actief en voor de lange termijn, met een horizon van vijf tot tien jaar, en combineren financiële analyse met een grondige beoordeling van ESG-factoren. Concreet betekent dat voor jou:
- Een duidelijk uitsluitingsbeleid dat aansluit bij jouw waarden en eventuele maatschappelijke verplichtingen
- Actieve best-in-classselectie binnen het resterende beleggingsuniversum, gericht op bedrijven met sterke duurzaamheidsprestaties en financieel groeipotentieel
- Persoonlijk vermogensbeheer waarbij we naast je staan als belegger, niet alleen als adviseur
- Volledige transparantie over hoe duurzaamheidsoverwegingen doorwerken in je portefeuille
Wil je weten welke combinatie van uitsluiting en positieve selectie het beste aansluit bij jouw situatie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over verantwoord vermogensbeheer.
